Chúng tôi xin giới thiệu bài viết "7 bước để truyền thông & marketing tốt cho một cuốn sách" của tác giả Việt Hà. Mời độc giả đón đọc. Chị Việt Hà là một chuyên viên truyền thông có nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong ngành sách và xuất bản.

Như tôi đã chia sẻ trong bài viết 3 cách làm sách best - sellers tại Việt Nam , với các sách do các tác giả nổi tiếng, người nổi tiếng tại Việt Nam viết, các công ty sách có thể không cần quan tâm đầu tư quá nhiều vào việc làm truyền thông & marketing cho cuốn sách, mà vẫn có thể bán được một vài vạn bản tùy theo fan hâm mộ của tác giả nhiều hay ít.

Còn lại các cuốn sách khác, đặc biệt là sách mua bản quyền từ nước ngoài sẽ cần làm truyền thông và marketing, thì mới có thể bán được. Và để truyền thông tốt cho một cuốn sách, theo tôi có 7 bước mà người làm truyền thông, marketing cần tuân thủ.

1. Tìm hiểu mục tiêu, yêu cầu, kinh phí đầu tư cho việc truyền thông, marketing một cuốn sách

Với việc truyền thông & marketing một cuốn sách điều quan trọng đầu tiên là bạn cần phải biết được sếp của bạn có những yêu cầu, mục tiêu gì, đầu tư bao nhiêu cho việc việc này. Bỏ qua khâu này thì bao nhiêu công sức của bạn có thể "xôi hỏng bỏng không", không được như ý sếp, bị sếp mắng, phải bỏ thêm tiền túi hoặc tệ hơn là không được phê duyệt kế hoạch cho cuốn sách này... Đặc biệt khi tính toán kinh phí cho phần việc này, bạn nên đề xuất thêm phần trăm chi phí phát sinh để đề phòng.

2. Tìm hiểu sản phẩm, xác định khách hàng của cuốn sách

Bước quan trọng thứ hai là bạn cần đọc, tìm hiểu kỹ về cuốn sách nhằm xác định được mọi đối tượng có thể là khách hàng của cuốn sách, để từ đó tối đa khả năng bán hàng cho cuốn sách. Đó có thể là những tệp khách hàng khác nhau, hoặc một tệp khách hàng và tệp con đặc biệt của nó.

Ví dụ với cuốn sách tôi đã từng làm truyền thông là "Con không ngốc con chỉ thông minh theo một cách khá"c kể về chàng trai người Đài Loan Lư Tô Vỹ bị thiểu năng trí tuệ sau một trận viêm não Nhật Bản, IQ chỉ đạt 70 điểm, nhưng bằng tình yêu và nỗ lực động viên không ngừng của toàn thể gia đình, năm 12 tuổi chàng trai ấy đã biết được những con chữ đầu tiên. Sau đó, bản thân anh cũng nỗ lực không ngừng để cuối cùng có thể thi đỗ đại học, trở thành một nhân tài sở hữu 500 phát minh, tác giả của hơn 50 đầu sách nổi tiếng về giáo dục, một chuyên gia nổi tiếng trong lĩnh vực khai thác và phát triển năng lực tiềm ẩn tại Đài Loan.

Với cuốn sách này tôi xác định đối tượng khách hàng là những ông bố bà mẹ có con không được thông minh nhanh nhẹn như những người bình thường, thậm chí là bất cứ ông bố bà mẹ nào muốn động viên con cái phấn đấu, nỗ lực hơn nữa. Đối tượng thứ hai tôi xác định là rất rất nhiều các bạn trẻ đang tự ti về bản thân, hoang mang lạc lối trong đời sống hiện tại.

3. Xác định thông điệp truyền tải của cuốn sách với từng đối tượng khách hàng

Sau khi xác định được khách hàng của cuốn sách, việc tiếp theo của bạn là xác định thông điệp truyền tải cho từng đối tượng khách hàng. Với mỗi đối tượng khách hàng khác nhau, bạn phải có thông điệp phù hợp thì mới mong thuyết phục được họ mua hàng.

Theo tôi, thông điệp truyền thông tốt nhất phải giúp trả lời được câu hỏi của khách hàng: Tại sao tôi phải mua cuốn sách này trong hàng chục, thậm chí hàng trăm cuốn sách tương tự trên thị trường.

Ví dụ với cuốn sách Con không ngốc, con chỉ thông minh theo một cách khác tôi đã nói ở trên, với đối tượng khách hàng là các ông bố bà mẹ, tôi xác định truyền đi thông điệp: Tình yêu và sự động viên không ngừng nghỉ của các bậc sinh thành có thể giúp những đứa trẻ có vấn đề về nhận thức, trí tuệ, thậm chí là thiểu năng học hỏi và vươn tới thành công như bố mẹ chàng trai Lư Tô Vỹ đã làm. Với những đứa trẻ thông thường, bố mẹ mà làm được điều này, thì đứa trẻ còn có thể tạo nên nhiều kỳ tích nữa.

Với các bạn trẻ đang tự ti về bản thân, hoang mang lạc lối trong đời sống hiện tại, thì tôi gửi đến thông điệp: hành trình và nỗ lực không ngừng nghỉ của Lư Tô Vỹ từ một đứa trẻ bị thiểu năng trí tuệ đến bục cao thành công, là một minh chứng cho việc dù bạn là ai, chỉ cần bạn hiểu được chính mình và nỗ lực không ngừng, thì bạn cũng có thể gặt hái được thành công như thế.

4. Xây dựng kế hoạch truyền thông & marketing phù hợp với kinh phí được phê duyệt

Với vô vàn các bài học về truyền thông, các chiến thuật marketing hữu ích bạn đã được học từ sách vở, thầy cô, chuyên gia, thì bạn có thể thấy: Có thể áp dụng rất nhiều chiến thuật để làm truyền thông và mark cho một cuốn sách, khiến nó bán chạy trên thị trường.

Tuy nhiên, hãy để tôi kéo bạn trở lại với thực tại. Vì có một thực tế phũ phàng là làm gì bạn cũng phải nghĩ đến vấn đề đầu tiên là tiền đâu. Đến bước này, bạn cần phải nhìn vào số tiền thực tế mà sếp bạn đã duyệt cho ở phần 1, để "liệu cơm gắp mắm", xác định và xây dựng kênh, kế hoạch hoạt động truyền thông và marketing cho phù hợp, sao cho đảm bảo được mục tiêu, yêu cầu sếp đưa ra lúc đầu: Có truyền thông báo chí không, marketing online ra sao, có tổ chức event không, có làm tờ rơi, email marketing hay không, kinh phí mỗi mục sẽ ntn... Ngược lại là bạn sẽ chết chắc.

Từ kinh nghiệm của mình, tôi cho rằng với một cuốn sách hay, nếu được đầu tư kinh phí làm PR & marketing tương xứng, thì khả năng biến nó trở thành best-seller sẽ nằm trong tầm tay của công ty. Đơn cử với cuốn sách Tiểu sử Steve Jobs, nhóm chúng tôi đã đề ra một kế hoạch PR & marketing khá hoành tráng, và cuốn sách ngay lập tức đã bán được một vạn bản trong tháng đầu tiên ra mắt, và được tái bản nhiều lần sau đó, thậm chí cho đến tận bây giờ.

5. Chuẩn bị content, thiết kế truyền thông, marketing

Xác định xong kênh và kế hoạch RR & marketing thì việc tiếp theo của bạn là chuẩn bị thiết kế, content để truyền tải được các thông điệp nói trên, trên các kênh sao cho phù hợp, hiệu quả, gồm: Thông cáo báo chí, các bài giới thiệu sách khác nhau gửi báo chí, nội dung đăng tải FB và các kênh tương tự, nội dung email marketing, hình ảnh sản phẩm, video clip (nếu có)...

Bạn có thể thắc mắc với tôi, đã có thông cáo báo chí rồi thì còn cần các bài giới thiệu sách khác để làm gì nữa. Tôi xin trả lời như sau: Bạn hình dung là phóng viên phụ trách mảng sách ở một tờ báo mỗi ngày nhận được thông cáo báo chí và sách tặng của ít nhất 3-5 đơn vị làm sách trong cả nước. Nếu cuốn nào họ cũng tự đọc và viết bài, thì chắc phải đến năm sau hoặc nửa năm sau họ mới viết bài được cho bạn. Khi đó dĩ nhiên là kế hoạch của bạn đổ bể rồi.

Hoặc có thể xảy ra trường hợp khác, nhiều phóng viên sẽ cùng dùng chung TCBC của bạn và thông tin trên các báo gần như giống hệt nhau, độc giả đọc sẽ không thấy thuyết phục bằng việc mỗi nơi họ lại thấy vài điểm hay của cuốn sách, và họ muốn mua cuốn sách để tự mình khám phá nó. Điều này cũng tương tự như việc bạn phải cung cấp nhiều thông tin về sản phẩm của bạn trên FB để thuyết phục khách hàng. Và để làm được điều này thì bạn buộc phải tích cực chuẩn bị nội dung sao cho thật phong phú, hấp dẫn thôi.

6. Thực hiện kế hoạch truyền thông, marketing đã được phê duyệt

Sau khi đã trải qua tất cả các bước trên đến bước này thì bạn thực hiện theo kế hoạch đã được phê duyệt thôi. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý theo dõi sát sao công việc, và thực hiện các điều chỉnh nếu thấy cần thiết, đặc biệt là với việc marketing online. Ví dụ nếu thấy một post giới thiệu cuốn sách có kết quả tương tác không được tốt như ý, thì cắt giảm ngân sách quảng cáo chuyển sang cho các post có tương tác tốt hơn...

7. Tổng kết, rút kinh nghiệm

Cuối cùng là bạn cần tổng kết lại các hoạt động đã làm, số tiền đã tiêu, kết quả thu được, để làm báo cáo gửi sếp. Và theo kinh nghiệm của tôi, bạn cũng nên làm tổng kết rút kinh nghiệm để rút ra được nhiều kinh nghiệm hữu ích cho mình thôi. Vì bỏ qua điều này rất có thể bạn sẽ mắc phải 1 lỗi sai nhỏ, ngớ ngẩn đến 2-3 lần mới nhớ được đấy.

Trên đây là 7 bước để truyền thông tốt cho một cuốn sách theo kinh nghiệm của tôi. Tôi cho rằng tôi đã mô tả khá kỹ các bước này, nhưng tôi và các bạn đều biết truyền thông & marketing là một công việc sáng tạo, thậm chí là sáng tạo ở từng bước công việc. Vì vậy biết được quy trình này mới chỉ là một phần nhỏ của công việc thôi, phần lớn còn lại là thực hiện cụ thể quy trình đó với một cuốn sách, một bộ sách như thế nào, thì còn đòi hỏi và phụ thuộc rất nhiều vào kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm của mỗi người nữa.

Trong phiên giao dịch đầu tiên, SCSnhận được lượng đặt mua rất lớn nhưng chỉ có vỏn vẹn 200 cổ phiếu được khớp tại mức giá trần 72.800 đồng.

Tại mức giá này, vốn hoá của SCSC đạt xấp xỉ 3.400 tỷ đồng, gấp 14 lần lợi nhuận của năm 2016 (PE 14 lần). CTCP Dịch vụ Hàng hoá Nội Bài (NCTS, mã NCT) - doanh nghiệp cùng ngành nghề dịch vụ hàng hoá hàng không như SCSC - hiện chỉ có vốn hoá 2.200 tỷ đồng tương ứng PE chỉ 8,3 lần.

Lĩnh vực ‘siêu lợi nhuận’

Có thể nói, lĩnh vực kinh doanh nhà ga, cho thuê kho, vận chuyển hàng hóa tại sân bay đang là một trong những lĩnh vực hot nhất hiện nay. Nhưng không phải DN nào cũng có thể khai thác được. Bản công bố thông tin của SCSC cho biết, hiện SCSC chính là Công ty duy nhất được Cục hàng không công nhận là Ga hàng hóa. SCSC cũng là đơn vị duy nhất cung cấp dịch vụ Kho thu gom hàng lẻ hàng không suất khẩu và kho ngoại quan chuyên dùng hàng tươi sống tại VN.

Đưa nhà ga vào hoạt động từ năm 2010, hiện SCSC là một trong số rất ít doanh nghiệp được tham gia vào lĩnh vực kinh doanh hái ra tiền này. Tại phía Bắc có Nội Bài Cargo (NCT) và Công ty Cổ phần Logistics Hàng không (ALS) và CTCP Dịch vụ Hàng hóa Hàng không (ACSV) phân chia thị phần. Tại phía Nam, SCSC đang nổi lên như một thế lực chia đôi thị trường với Tân Sơn Nhất Cargo (TCS) – đơn vị có lịch sử hơn 20 năm hình thành và phát triển.

Hiện NCT vẫn là DN dẫn đầu ngành với doanh thu và lợi nhuận cao nhất. Dù vậy, NCT cũng đang đối diện với kịch bản doanh thu sụt giảm do cạnh tranh từ ALS. Trong khi đó tại trời Nam, đối thủ của SCSC là TCS vẫn đang hoạt động dưới mô hình công Ty TNHH với 3 cổ đông sáng lập là Vietnam Airlines, SASCO và SATS. Số liệu về hoạt động của công ty này từ năm 2008 - 2014 cho thấy, dù hiệu quả hoạt động vẫn rất cao nhưng tốc độ tăng trưởng của TCS có vẽ như đang chững lại, biên lợi nhuận cũng theo chiều hướng giảm kể từ khi SCSC gia nhập cuộc chơi.

Dù vậy, nhìn vào kết quả kinh doanh của các DN này cho thấy, suất sinh lời của nhóm này là ‘bất khả chiến bại’ trên thị trường hiện nay, một tỷ suất đáng mơ ước đối với bất kỳ một nhà kinh doanh nào.

Con gà đẻ trứng vàng

Riêng về khả năng tạo lợi nhuận trên doanh thu, SCSC chính là DN đang có mức biên lãi gộp vượt bậc, biên lãi gộp của SCSC đạt con số 72% trong năm 2016. SCSC cho biết, họ là công ty đầu tiên tại Châu Á sử dụng hệ thống quản lý hàng bằng mã vạch (barcode), nhờ đó việc quản lý hàng được thực hiện chính xác, tiết kiệm thời gian và chi phí.

Dù vậy, cần phải nói rằng, nguyên nhân chính để đạt được kết quả trên là do SCSC có một vị thế mà các DN khác không có được: Giá vốn khai thác ga của SCSC rất thấp. Giá vốn hàng bán của hoạt động khai thác nhà ga của SCSC chỉ chiếm 27% doanh số khai thác ga. Vì sao lại như vậy? Một phần xuất phát từ cơ cấu cổ đông sáng lập của SCSC bao gồm giá trị gia tăng từ 2 ông lớn trong ngành là ACV, Gemadept.

Phần còn lại cũng có thể là quan trọng nhất đó chính là một mảnh ‘đất vàng’ mà SCSC đã được Công ty Sửa chữa Máy bay A41, thuộc Bộ Quốc Phòng cho phép khai thác trong vòng 50 năm.

Đến nay, hơn 7 năm chính thức đi vào hoạt động kể từ khi hoàn thành đầu tư, SCSC đã có 23 khách hàng là các hãng hàng không Quốc tế Tân Sơn Nhất với nhiều thương hiệu nổi tiếng như Lufthansa, Cargolux, Singapore Airlines, Cathay Pasific…

Báo cáo của SCSC cho thấy, DN này đang có mức tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận rất cao. Nhưng cơ hội tăng trưởng thì vẫn còn rất lớn. Lợi thế của SCSC là cơ hội mở rộng trên diện tích đất lớn tại Tân Sơn Nhất. Hiện SCSC đang khai thác khu vực kho hàng hóa rộng 91.000m2 với công suất thiết kế giai đoạn 1 là 200.000 tấn hàng hóa/năm. Giai đoạn 2 là 350.000 tấn/năm sẽ được đưa vào khai thác khi thị trường cần.

Năm 2016, sản lượng hàng hóa thông qua Cảng Hàng hóa Hàng không Tân Sơn Nhất SCSC đạt 162.903 tấn, tăng 39% so với sản lượng năm 2015 là 117.120 tấn. Doanh thu thuần của SCSC trong năm qua cũng tăng 45% và lợi nhuận trước thuế tăng 77% so với cùng kỳ 2015. Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) năm 2016 đạt 32% và vẫn có xu hướng tiếp tục tăng trong những năm tới.

Con số SCSC báo cáo trong quý I năm nay cho thấy, hoạt động kinh doanh của Công ty này đang ‘vào phom’ với lợi nhuận sau thuế tiếp tục tăng trưởng lên con số 76,8 tỷ đồng, tăng 50% so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, biên lãi gộp đã tiếp tục tăng lên đến 77,4% trong quý I năm nay cho thấy, SCSC đang hội đủ các yếu tố của một ‘cổ máy in tiền’ thực thụ trên thị trường hiện nay.

Đầu tháng 3 vừa qua, chuỗi rạp chiếu phim Platinum đã đồng loạt ngừng hoạt động tại hệ thống các trung tâm thương mại của Tập đoàn Vingroup, gồm Vincom Long Biên, Royal City và Times City.

Sau hơn 4 tháng kể từ ngày Platinum đóng cửa, CGV đã chính thức trở thành cái tên thay thế Platinum.Ngày 14/7 vừa qua, CGV đã đồng loạt khai trương 2 cụm rạp tiêu chuẩn quốc tế tại Times City và Royal City.

Trước đó, nhiều người cũng đồn đoán về cái tên thay thế cho Platinum, có ý kiến cho rằng, Tập đoàn Vingroup sẽ lấn sân sang lĩnh vực chiếu phim. Tuy nhiên, thực tế điều này đã không xảy ra.

Trong nửa đầu năm 2017, tốc độ mở rộng của CGV đang tăng vọt so với các năm trước. Năm 2015, CGV mở thêm 10 rạp, năm 2016 mở thêm 8 rạp, nhưng chỉ trong 6 tháng đầu năm nay, CGV đã có 8 rạp, bằng với lượng rạp mở trong năm 2016.

Còn tính đến thời điểm hiện tại (giữa tháng 7/2017), CGV đã có tổng cộng 49 cụm rạp, đồng nghĩa với việc năm 2017 chắc chắn sẽ là năm mở nhiều rạp nhất của CGV từ trước đến nay.

CGV dự kiến mỗi năm sẽ đầu tư xây dựng 12-15 cụm rạp mới, trong đó có 4-5 cụm rạp tại các tỉnh thành xa. Dự kiến trong năm 2017, CGV sẽ đầu tư khoảng 15 triệu USD trong việc xây dựng 8 hệ thống cụm rạp tại riêng thủ đô Hà Nội.

CGV ồ ạt mở rộng trong bối cảnh chuỗi rạp chiếu này đang tăng trưởng chậm lại. Năm 2016, dù mở thêm 8 rạp nhưng doanh thu CGV chỉ tăng 3,3%. Thị trường rạp chiếu phim ngày càng cạnh tranh khi các đối thủ cũng mở rộng nhanh không kém.

Không những vậy, hồi giữa năm 2016, CGV từng bị 8 nhà sản xuất và phát hành phim Việt Nam tố ăn chia phòng vé không sòng phẳng. Theo khiếu nại của 8 đơn vị, CGV đã áp đặt tỷ lệ ăn chia bất hợp lý tại hệ thống rạp của mình, khi phim do CGV phát hành hay phim do các đối tác khác phát hành thì CGV cũng hưởng 55%, trong khi các hãng nhận 45%. Tỷ lệ này chưa từng xảy ra trên thế giới khi hệ thống rạp chiếu phim lại nhận được lớn hơn nhà sản xuất và phát hành - những người bỏ chi phí lớn, không chỉ cho sản xuất phim, mà còn cho marketing và phát hành phim.

Sau khi bị khiếu nại, CGV cũng gặp rắc rối khi không được phân phối chiếu các phim bom tấn như "X-men: Apocalypse", "Independence Day: Resurgence" hay "Tấm Cám". Trong đó, Tấm Cám là phim đã lập kỷ lục về doanh thu phim Việt năm qua.

Sự đa dạng trong kinh doanh sẽ giúp bạn nhanh chóng gia tăng lợi nhuận. Nhưng điều đó chỉ thích hợp khi công ty bạn đã phát triển đến một mức nhất định. Còn khi khởi nghiệp, hãy xác định 1 lĩnh vực bạn thực sự muốn theo đuổi. Bên cạnh đó, bạn cũng khó có thể một mình đảm nhận tất cả nhiệm vụ, từ xây dựng website, tìm hiểu khách hàng, marketing, kế toán, đến quản lý. Thế nên, hãy chia sẻ công việc với những đối tác, người cố vấn đáng tin cậy của bạn.

Sớm sa vào những áp lực về tài chính

Tất nhiên, kinh doanh riêng đòi hỏi bạn phải có đủ vốn. Bạn hãy chuẩn bị sẵn tinh thần rằng có thể mình sẽ tiêu tốn, thật chí mất trắng một số chi phí nhất định. Vì thế, đừng sớm tạo cho mình áp lực về tài chính và “đầu hàng” từ khi bạn còn chưa thực sự bắt đầu. Bạn có thể tìm kiếm những nguồn đầu tư bên ngoài và cân nhắc các phương án kinh doanh chi phí thấp như kinh doanh trực tuyến chẳng bạn.

Chỉ tập trung vào sản phẩm/ dịch vụ

Bên cạnh sản phẩm/ dịch vụ độc đáo, bạn còn phải xây dựng một kế hoạch marketing toàn diện để thu hút khách hàng bởi họ không tự tìm đến với bạn. Bạn cần cân nhắc các phương án quảng cáo khả thi, từ báo chí, radio tới marketing online

Khởi nghiệp kinh doanh riêng có thể đơn giản như biến sở thích của mình thành một cửa hàng bán hàng qua mạng, hoặc có thể phức tạp như xây dựng một sản phẩm/ dịch vụ mới đòi hỏi quá trình nghiên cứu và phát triển cẩn thận. Dù ở trong trường hợp nào, bạn cũng cần vạch ra mục tiêu rõ ràng, thực tế cho bản thân và dự trù thời gian để đánh giá quá trình hoạt động của mình. Từ đó, bạn sẽ rút ra bài học từ kinh nghiệm của mình và thay đổi khi cần thiết.

Sợ thất bại

Sợ thất bại có lẽ là nỗi sợ lớn nhất của bạn khi bạn bắt đầu sự nghiệp kinh doanh riêng của mình. Nhưng bạn có biết rằng hầu hết những nhà doanh nghiệp thành công nhất trên thế giới như Henry Ford, Bill Gates, Steve Jobs... đều trải qua thất bại trước khi tiến tới đỉnh vinh quang?

Điều quan trọng nhất không phải là thành công hay thất bại mà là bạn đã được trải nghiệm, được thực hiện ước mơ của mình và rút ra những bài học bổ ích để con đường phía trước không có sai lầm mà chỉ có thành công đợi chờ.